Τεχνητή νοημοσύνη για δικηγόρους: φάκελοι και απόρρητο

Η τεχνητή νοημοσύνη για δικηγόρους απασχολεί πλέον σχεδόν κάθε δικηγορικό γραφείο και εταιρεία, αλλά το πρακτικό ερώτημα στην καθημερινή δουλειά είναι απλό: μπορείς να ανεβάσεις το συμβόλαιο ή το δικόγραφο ενός εντολέα σε ένα εργαλείο συνομιλίας AI χωρίς να παραβιάσεις το δικηγορικό απόρρητο ή τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR); Ναι, εφόσον ο πάροχος επεξεργάζεται τα δεδομένα στην Ευρώπη με σύμβαση εκτελούντος την επεξεργασία κατά το άρθρο 28 του GDPR, δεν χρησιμοποιεί ποτέ τα έγγραφά σου για την εκπαίδευση των μοντέλων του και ελέγχεις ο ίδιος κάθε νομικό ισχυρισμό πριν υπογράψεις. Ακριβώς γι’ αυτό δημιουργήσαμε το DentroChat, ώστε οι συνομιλίες και τα αρχεία σου να παραμένουν σε ευρωπαϊκούς διακομιστές χωρίς εκπαίδευση μοντέλων όταν συνοψίζεις μια δικογραφία ή ετοιμάζεις ένα πρώτο προσχέδιο.

Επιτρέπεται να χρησιμοποιεί ο δικηγόρος AI σε υποθέσεις εντολέων;

Ναι, ως βοηθητικό εργαλείο και υπό την αποκλειστική επιστημονική ευθύνη του δικηγόρου. Τόσο οι συζητήσεις και πρωτοβουλίες στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών (ΔΣΑ) όσο και ο οδηγός του Συμβουλίου των Δικηγορικών Συλλόγων της Ευρώπης (CCBE) για τη χρήση παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης από δικηγόρους ξεκαθαρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει την επισκόπηση εγγράφων, αλλά δεν υποκαθιστά τη νομική κρίση του δικηγόρου.

Κάθε διάταξη νόμου και κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να ελέγχεται στην επίσημη πηγή ή στη νομική βάση δεδομένων, επειδή τα γλωσσικά μοντέλα εξακολουθούν να επινοούν ανύπαρκτους αριθμούς αποφάσεων που μοιάζουν αληθοφανείς.

Γιατί το δικηγορικό απόρρητο απαιτεί κάτι παραπάνω από έναν δωρεάν λογαριασμό

Στην Ελλάδα, η τήρηση του επαγγελματικού απορρήτου αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση του δικηγόρου σύμφωνα με το άρθρο 38 του Κώδικα Δικηγόρων (Ν. 4194/2013) και τον Κώδικα Δεοντολογίας Δικηγόρων, ενώ η παραβίαση της επαγγελματικής εχεμύθειας τιμωρείται ποινικά από το άρθρο 371 του Ποινικού Κώδικα.

Επειδή ένα γλωσσικό μοντέλο δεν μπορεί να διαβάσει ή να συνοψίσει ένα αρχείο PDF που είναι κρυπτογραφημένο από άκρο σε άκρο (end-to-end), ο διακομιστής του παρόχου AI πρέπει να επεξεργαστεί το κείμενο σε αναγνώσιμη μορφή τη στιγμή που παράγει την απάντηση. Γι’ αυτό πρέπει να αξιολογείς τον πάροχο AI με την ίδια αυστηρότητα όπως κάθε άλλον εξωτερικό συνεργάτη πληροφορικής του γραφείου και να ελέγχεις τρία βασικά σημεία πριν ανεβάσεις έγγραφα:

• Πού βρίσκονται οι διακομιστές και σε ποια δικαιοδοσία υπάγεται η εταιρεία που λειτουργεί την υπηρεσία, ώστε τα δεδομένα των εντολέων να μην εκτίθενται σε νομοθεσίες εκτός ΕΕ (όπως το αμερικανικό CLOUD Act).
• Αν υπάρχει σύμβαση επεξεργασίας δεδομένων σύμφωνα με το άρθρο 28 του GDPR και ρητή συμβατική δέσμευση ότι τα ερωτήματα και τα αρχεία σου δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση μοντέλων AI.
• Αν μπορείς να διαγράψεις οριστικά τα αρχεία και τις συνομιλίες από τον λογαριασμό σου μόλις ολοκληρωθεί η υπόθεση.

Τι δείχνουν ο ευρωπαϊκός κανονισμός και τα στοιχεία του κλάδου

Υπάρχουν δύο ακόμη σημεία που αφορούν άμεσα τα δικηγορικά γραφεία και τις δικηγορικές εταιρείες:

• Υποχρέωση εγγραμματισμού στην τεχνητή νοημοσύνη: από τις 2 Φεβρουαρίου 2025, το άρθρο 4 του Κανονισμού της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) προβλέπει ότι οι φορείς που χρησιμοποιούν συστήματα AI οφείλουν να διασφαλίζουν ότι το προσωπικό τους κατανοεί πώς λειτουργούν αυτά τα εργαλεία και ποιους κινδύνους κρύβουν.
• Πίεση χρόνου και ανταγωνισμός: σύμφωνα με την έκθεση αξιολόγησης CEPEJ 2024 του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 180 δικηγόροι ανά 100.000 κατοίκους (στοιχεία 2022), ενώ στην Ελλάδα η αναλογία είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Η εξοικονόμηση χρόνου στη σύνοψη σχετικών και στα πρώτα προσχέδια κάνει μεγάλη διαφορά στην πράξη, αρκεί να προστατεύεται απόλυτα το απόρρητο του εντολέα.

Σύντομη λίστα ελέγχου για το δικηγορικό σου γραφείο

1. Όρισε έναν απλό εσωτερικό κανόνα για το ποια εργαλεία AI επιτρέπονται στο γραφείο και σε ποιες υποθέσεις δεν ανεβαίνουν ποτέ έγγραφα σε AI.
2. Αφαίρεσε ονόματα εντολέων και ΑΦΜ όταν δεν είναι απαραίτητα για το ερώτημα που θέτεις.
3. Διασταύρωσε κάθε νομοθετική παραπομπή και κάθε δικαστική απόφαση σε επίσημη νομική βάση δεδομένων πριν καταθέσεις δικόγραφο.
4. Ενημέρωσε με διαφάνεια τον εντολέα για τη χρήση εργαλείων AI, όπως συνιστά ο οδηγός του CCBE.

Πού ταιριάζει το DentroChat

Το DentroChat λειτουργεί σε διακομιστές στην Ευρώπη και δεν χρησιμοποιεί ποτέ τις συνομιλίες ή τα αρχεία που ανεβάζεις για την εκπαίδευση μοντέλων AI. Τα έγγραφά σου παραμένουν στον χώρο εργασίας σου μέχρι να τα διαγράψεις ο ίδιος. Για δικηγορικά γραφεία και εταιρείες με πολλούς χρήστες, το DentroChat Business περιλαμβάνει σύμβαση επεξεργασίας δεδομένων κατά το άρθρο 28 του GDPR και αρχείο καταγραφής ενεργειών (audit log). Όλοι οι τεχνικοί μας πάροχοι αναφέρονται δημόσια στη σελίδα υποεκτελούντων την επεξεργασία, ώστε να μπορείς να ελέγξεις αμέσως ολόκληρη την αλυσίδα φιλοξενίας.

Το DentroChat είναι ένας γενικός βοηθός AI για κείμενο και έγγραφα και δεν αντικαθιστά ούτε τις νομικές βάσεις δεδομένων ούτε τον έλεγχο του δικηγόρου. Αν θέλεις να δεις αναλυτικά πώς διαχειριζόμαστε τα αρχεία PDF και Word που ανεβάζεις, διάβασε το άρθρο μας για την τεχνητή νοημοσύνη για εμπιστευτικά έγγραφα.

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να χρησιμοποιώ έναν απλό δωρεάν λογαριασμό ChatGPT για υποθέσεις εντολέων;

Οι απλοί καταναλωτικοί λογαριασμοί ενδέχεται να χρησιμοποιούν τα κείμενα που πληκτρολογείς για την εκπαίδευση των μοντέλων ανάλογα με τις ρυθμίσεις και δεν παρέχουν τη σύμβαση επεξεργασίας δεδομένων που χρειάζεται ένα δικηγορικό γραφείο βάσει του GDPR. Απόφυγε να ανεβάζεις εκεί έγγραφα εντολέων.

Πρέπει να ενημερώνω τον εντολέα ότι χρησιμοποιώ AI;

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει σήμερα ειδική διάταξη νόμου που να επιβάλλει έγγραφη ενημέρωση σε κάθε εντολή όπως ισχύει στην Ιταλία με το άρθρο 13 του νόμου 132/2025, ωστόσο ο οδηγός του CCBE συνιστά διαφάνεια απέναντι στον εντολέα.